Kanatlı Hayvanlarda Sindirim (7)

VALLI-Civciv-Kafesleri-109-1-600x600

*Sindirim Organları Anatomisi

 Mide (Bezel Mide ve Taşlık)

Yemek borusu kursaktan sonra göğüs kafesi içinde devam eder ve önmide veya bezel mide adı verilen kısma açılır. Kanatlılarda mide iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm yemek borusunun açıldığı bezel mide (proventriculus), ikinci bölüm bunun altında bulunan ve kas yapısı çok daha gelişmiş olan taşlık (gizzard)’tır. Bezel mide iğ ve elips şeklinde bir boşluktan ibaret olup, büyüklüğü türlere göre değişim gösterir. Tavuk ve güvercinlerde oransal olarak dar olan bu boşluk, albatros, leylek, martı ve karabatak gibi etle beslenen kanatlılarda oldukça geniştir ve esnek bir yapıya sahiptir. Kolumnar ve küp şeklinde epitel dokuyla kaplanmış olan bezel midede bazik salgı bezleri mevcuttur. Kanatlı hayvanlarda, memelilerin aksine pepsinojen ve HCl aynı salgı hücreleri tarafından salgılanır. Kanatlılarda ikinci mide olarak adlandırılan taşlık bezel mideye oranla daha hacimlidir, ancak salgı bezlerine sahip değildir. Midenin bu bölümü de bezel mide de olduğu gibi seröz, musküloz ve mukoz tabakalardan oluşmuştur. İki adet gelişmiş kuvvetli kas taşlığın kenarlarını oluşturur. Bu kasların lifleri mide boyunca uzanır. Ayrıca mukoz tabaka kalın ve dayanıklı bir yapıdadır.

*Kanatlı Hayvanlarda Sindirim

Bağırsaklar

Kanatlılarda bağırsak uzunluğu türlere göre değişim göstermekte olup, vücut uzunluğuna oranlandığında; bitkisel yiyeceklerle beslenen kanatlılarda etle beslenenlere oranla daha uzundur. Ancak genel olarak kanatlı hayvanların bağırsak uzunlukları memelilerinkine oranla oldukça kısadır ve ergin bir tavukta incebağırsak uzunluğu 120 cm kadardır. Bağırsaklar tüm diğer hayvanlarda olduğu gibi kanatlı hayvanlarda da incebağırsağın oniki parmak bağırsağı (duedonum) kısmı ile başlar. Oniki parmak bağırsağı önce sola doğru ve sonrada pelvise doğru kıvrılarak U şeklini alır. Duedonumun (24 cm) bu kıvrımı içerisine pankreas yerleşmiştir. Duedonumu takiben incebağırsak jejunum ve ileum ile devam eder. İnce bağırsak çapı hemen hemen her yerde aynı olduğu için bağırsak kısımlarını (duodenum, jejunum ve ileum) belirlemek oldukça güçtür. Ancak, anatomik olarak pankreasın etrafındaki U kıvrımının bitiş noktası duodenumu jejunumdan, “Meckels Ayracı” ise jejunumu ileumdan ayıran noktadır. İncebağırsak mukozası farklı derecelerde gelişmiş girinti ve çıkıntılarla kendine özgü bir yapı gösterir. Etle beslenen kanatlılarda kıvrımlar çok gelişmiş ve memelilerdeki villus görünümünü almıştır. Bitkisel yiyeceklerle beslenen kanatlılarda ise villuslar yassılaşmıştır. İncebağırsağın kalınbağırsakla birleştiği yerde, biri sağ, diğeri solda olmak üzere iki adet körbağırsak bulunur. Körbağırsakların uçları mideye dönük olup, tavuklarda 15-20 cm uzunluğundadır. Kalınbağırsak incebağırsağa oranla oldukça geniş olup, çok kısadır ve kloakla son bulur. Kloak kanatlı hayvanlarda sindirim organları ve ürogenital organların birlikte dışa açıldığı son kısımdır.

 

 

 

 

Samet Keşifoğlu

Profosyonel kuluçka makinesi Üreticisi

all author posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are makes.