Kanatlılarda Sindirim ve Kuluçka Makinesi (14)
300-lük-kuluçka-makinesi

Kanatlılarda Sindirim ve Kuluçka Makinesi

*Bağırsaklarda Sindirim (3)

Kanatlı hayvanlarda kalın ve körbağırsaklarda besin maddelerinin sindirimi yok denecek kadar azdır. Fakat buna karşılık, bu organlar suyun geri emildiği kısımlardır. Kanatlılarda oldukça gelişmiş olan körbağırsaklarda peristaltik ve antiperistaltik hareketler vardır. İncebağırsak içeriğinin körbağırsağa geçiş şekli henüz tam olarak bilinmemektedir. Kuluçka Makinesi Bağırsak içeriğinin sadece çok küçük parçalara ayrılan bölümünün ve sıvı kısımların körbağırsağa geçtiği ve yavaş yavaş dolan körbağırsağın cidarlarına yaptığı basınç sonucu oluşan bir refleks kontraksiyonuna bağlı peristaltik hareketler ve içeriğin hidrojen iyon (H+) konsantrasyonuna bağlı oluşum ile günde 5-8 kez boşaldığı bildirilmektedir. Körbağırsak içeriği, homojen ve kahverengi renkte olup, gübreden oldukça farklı bir görünümdedir. Körbağırsak içeriğinin kloaktan atılan dışkı içindeki payı %1-12 arasında değişir. Bağırsaklarda besin maddelerinin emilimi kanatlı hayvanlarda, memeli hayvanlara oranla daha hızlıdır. Bunun nedeni vücut sıcaklığının, metabolik aktivitenin ve kan dolaşım hızının memelilerden yüksek olmasıdır. Besin madde emiliminin en çok etkili olduğu kısım incebağırsaklardır.Kuluçka Makinesi

Besin Maddelerinin Emilimi

Sindirimi tamamlanan besin maddelerinin son ürünleri incebağırsak çeperlerinden dolaşım sistemine aktarılırlar, yani emilirler. Söz konusu emilim, incebağırsak çeperlerindeki kıvrımları ve parmağımsı uzantıları oluşturan villiler aracılığıyla olur. Villilerden emilim genellikle enterosit boyunca ve hücreler arasından iç yüzeyden arka yüzeye geçiş şeklinde gerçekleşir. Bu geçiş işlemi porlardan ya iyon yüküne bağlı pasif difüzyon, ya konsantrasyon farkına bağlı kolaylaştırılmış difüzyon ya da enerji gerektiren aktif taşınma şeklinde olur. Bazı besin maddelerinin emilimi için ayrıca bir taşıyıcının aktivasyonu da gerekebilir (glukozun emiliminin Na iyonlarına bağlı olması gibi).

Su ve Minerallerin Emilimi

Hayvanlar için temel besin maddelerinden su ve elektrolitlerin emilimi olaylarında osmotik denge son derece önemlidir.Kuluçka Makinesi  Suyun, incebağırsaklardan emilimi pasif difüzyonla olur ve emilimi belirleyen unsur ortamdaki osmotik dengedir. Kanatlılarda sindirim sistemindeki osmotik basınç kana oranla yaklaşık 2 kattır. Bu nedenle kana geçiş pasif difüzyon ile gerçekleşir. Elektrolitlerin emilimlerinde ise 3 farklı mekanizma devreye girer. Basit (pasif) difüzyon, küçük moleküllerle birlikte kotransport veya nötral transport yolları, elektrolitlerin emilimlerindeki temel mekanizmalardır. Sodyumun emiliminde, hücreler arasındaki konsantrasyon bağırsak lumenindeki kontraksiyondan düşük olduğu için enerjiye gerek olmadan elektron konsantrasyon farkı nedeniyle basit difüzyon devreye girer. Bağırsak lümenindeki sodyum, ayrıca hücrelere aminoasitler ve basit şekerlerle birlikte de taşınabilir. Ancak sodyum klorür gibi tuzların emiliminde ise sodyum ve klorür birlikte emildiği nötral transport devreye girer. Potasyumun emilimi temelde pasif mekanizma ile olur. Kalsiyum emiliminde ise değişik faktörler etkilidir. Bu faktörler arasında yemin besin madde kompozisyonu ve hayvanın fizyolojik durumu sayılabilir. Yemdeki kalsiyum hayvanın gereksinmesini karşılayabilecek durumda ise elektrokimyasal potansiyele bağlı olarak kalsiyum basit difüzyonla emilir. Ancak rasyon kalsiyum içeriği hayvanın gereksinmesini karşılamaktan uzaksa yani kalsiyum noksanlığı varsa vitamin D ve paratiroit hormona bağlı aktif taşınma görülür. Vitamin D, aktif formu olan D3 şekli ile 25 hidroksikalsiyumdan 1,25 kolekalsiferol üretimini teşvik eder ve 1,25 kolekalsiferol kalsiyum bağlayıcı protein (calcium binding protein; CaBP) ile birlikte kalsiyumun aktif yolla emilimini temin eder. Yumurta tavuklarında ise yumurta oluşum aşamasında kalsiyum emilimi plazma ve bağırsak ortamında CaBP varlığındaki artışla birlikte yükselir. Normal zamanda jejunumun üst bölgesindeki kalsiyum emilimi ortamdaki kalsiyuma da bağlı olarak %17 iken, yumurta oluşum aşamasında %45’e yükselir. Diğer tüm katyonların emilimi iyon formunda veya şelat formunda olur ve genellikle enerji gerektirmeyen basit difüzyonla olur.Kuluçka Makinesi Ancak demirin emilimi bunlardan ayrıcalık gösterir. Şelat olarak emilen demir, enerji gerektiren aktif taşınmaya gereksinim gösterir. Emilim sonrası demir, bağırsak hücrelerinde ferritin olarak depolanır ve kullanılacağı hücrelere transferrin formunda taşınır. Kan yolu ile taşınması organizmanın demire gereksinimi dikkate alınarak kontrol edilir.

 

Share:

Leave a Comment

Your email address will not be published.

X